Disiplinlerarası Sanat Nedir? / by Nezihe Karakaya

         Tarihsel süreci içerisinde sayısız tanımlamalarla karşımıza çıkan sanatın, insanın toplumsal yaşamı ile var olduğu düşünülür ve toplumsal yaşamı oluşturan tüm oluşumlar, yapılar ve değerler ile sanat olgusu oldukça yoğun bir ilişki ve etkileşim içerisindedir. Plastik sanatlar içerisinde yer alan disiplinlerin birbirleri ve diğer sanat alanları ile yaşadıkları disiplinlerarası ilişki ve etkileşim sonucunda katı sınırlar ortadan kalkmaya başlamıştır. Özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ortaya çıkan sanat akımlarında disiplinlerarası yaklaşımın oldukça ön plana çıktığı görülmektedir. 1

 

1960  ve  70’lerde  üretilen  önemli   sanat   yapıtlarının,  yalnızca biçimciliğe  bir  tepki  olmayıp  minimalistlerin,  yeni-dadacıların, Pop  sanatçıların  sanata  ilişkin   kabul  edilmiş   önermeleri  sorgulama  eğilimlerinin de bir  devamı  olduğu  görülür.  Eylemler (actions) , yoksul  sanat (arte povera) vücut  sanatı ( body art), kavramsal  sanat  (conceptual art) , yeryüzü s anatı ( earth art), fluxus, oluşumlar (happenings) ,Gösteri Sanatı ( Performance art),  süreç  sanatı  (process art), başlıkları, yalnızca  resim  ve heykele karşı  alternatif   teknik  ve  malzemeler  bulmakla  kalmamış, bir yandan gelecek kuşaklar  için  sanatçının  ve izleyicinin  rolü  ile  sanat nesnesinin  statüsünü  yeniden  biçimlendirirken, bir yandan da sanat tanımını  genişletmiştir. Türkiye de dahil olmak üzere bütün dünyada ,bilgi çağına geçişte merkez/çevre diyaloğuna ayak uyduran genç  kuşaklar için bir anlam ifade etmektedir.

1980’lerin  genç  kuşak  sanatçıları  bu dönemi bir bütün olarak algılama eğilimindedirler. Bu bütüncül bakış  açısı  içinde dönemin   sanatçılarının gerçekleştirdiği yapıtların hedefleri öyledir :

 

*güçlü  sanat kurumlarının  varsayımlarını  yıkmak

*sanat  nesnesinin önemini ve sanatın alınan-satılan bir mal olması  düşüncesini  azaltmak

* algılma sınırlarını sorgulamak

* imge ve dil arasındaki ilişkileri irdelemek

*sanat kavramını  estetikten ayırmak

*süreç/ürün ilişkisini sorgulamak

* galeri /müze / sanat dergisi sistemine bir alternatif geliştirerek, sanat  yapıtlarını  yaygınlaştırmak için yeni yollar bulmak

*sanatyapıtı, sanatçı  ve izleyici arasındaki ilişkileri yeniden yapılandırmak. 2

 

"1 "(Anadolu Üniversitesi,  Tez Konusu: Plastik sanatlarda disiplinlerarası etkileşimler ve seramik sanatına yansıması Hazırlayan: Veysel Özel Yer / Tarih: Eskişehir/2007)

"2" (Sanatta Alternatif  Arayışlar , Nancy Atakan)

  "Zen for Head",  Paik's  Interpretation  ofLaMonte  Young's  composition,  "1960   #10", performed   at  Städtisches  Museum  Wiesbaden,  August  1962    Domatessuyu,  mürekkep,kağıt,    Fluxus Uluslararası  en yeniMüzikŞenliği

"Zen for Head",  Paik's  Interpretation  ofLaMonte  Young's  composition,  "1960   #10", performed   at  Städtisches  Museum  Wiesbaden,  August  1962

Domatessuyu,  mürekkep,kağıt,

Fluxus Uluslararası  en yeniMüzikŞenliği